افزایش ارزش پول ملی و کاهش نرخ دلار

روز جمعه کمیسیون مشترک برجام بدون حضور نماینده آمریکا جلسه‌ای برگزار کرد و در این جلسه اعضا درباره نحوه بازگشت به توافق هسته‌ای مشورت کردند. در این جلسه مقرر شد تا نشست دیگری در وین برگزار شود. آنطور که گفته می‌شود، قرار است در  این نشست نماینده آمریکا نیز حضور داشته باشد، اتفاقی که به منزله برداشته شدن اولین قدم برای بازگشت آمریکا به برجام و لغو تحریم‌هاست. کمیسیون مشترک برجام قرار است روز سه‌شنبه، ۱۷ فروردین با حضور نماینده همه کشور‌های عضو برجام در سطح کارشناسی نشستی برگزار کند. البته مقام‌های ایران گفته‌اند در این جلسه خبری از مذاکرات مستقیم نخواهد بود و قرار است با حضور میانجیگران، گفت‌وگوهای غیرمستقیمی میان تهران و واشنگتن برگزار شود.

به گزارش خبرنگار استصنا، با وجود آنکه ایران گفته است نیازی به مذاکره مستقیم میان تهران و واشنگتن در این مرحله از مذاکرات وجود ندارد، اما برخورد جمهوری اسلامی با نتایج مذاکرات از راه دور کمیسیون برجام در روز جمعه، مثبت به نظر می‌رسد. البته توافق ایران و امریکا برای احیای برجام با واکنش‌های متفاوتی روبه‌رو شد.

محمدصادق الحسینی، اقتصاددان در صفحه توییتر خود نوشته است: همانطور که فارغ از دعواهای دیپلماتیک قابل پیش‌بینی بود توافق از هر زمانی نزدیکتر شده است. ایران در عین اینکه باید دنبال توافق باشد نباید چنین نشان دهد و باید کف مطالباتش برای شروع مذاکرات قبل از شروع محقق شود.

علی اکبر صالحی، رئیس سازمان انرژی اتمی در شبکه اجتماعی کلاب هاوس ضمن اعلام محورهای اصلی جلسه ۱+۵ در روز سه شنبه هفته جاری که در وین اتریش برگزار می‌شود، اعلام کرده است که مذاکرات برجام از کشمکش‌های اولیه عبور کرده و وارد مرحله فنی شده است که موضوعی نوید بخش بوده و به معنای شکسته شدن بن بست‌های مربوط به آغازکننده اقدامات است.

از سوی دیگر حشمت‌الله فلاحت‌پیشه، رئیس کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس دهم نیز در گفت‌وگو با ایلنا، در این خصوص گفته است: «اگر گام‌های آمریکا برای احیای برجام، اساسی و راهبردی بوده و به معنای شکستن شاکله تحریم باشد احتمال موافقت ایران زیاد است ولی اگر گام‌های کوچک برای رسیدن به گام‌های بزرگ باشد، ایران قطعا موافقت نخواهد کرد.»

ژان ایو لودریان، وزیر امور خارجه فرانسه هم روز شنبه از ایران خواست تا در مذاکرات وین که قرار است در روزهای آینده و برای بررسی بازگشت ایالات متحده به برجام انجام شود، رویکردی سازنده داشته باشد.

تاثیر احیای برجام بر اقتصاد ایران

اما و اگرها درخصوص توافق ایران و آمریکا برای احیای برجام در حالی ادامه دارد که این خبر تاثیراتی بر بازارهای اقتصادی گذاشت. به گفته محمد کشتی‌آ‌رای، نایب رئیس اتحادیه طلا و جواهر با توجه به اخبار منتشر شده برای توافق ایران و امریکا برای احیای برجام، از صبح روز شنبه بازار شاهد کاهش حدود هزار تومانی دلار بود. وی در گفت‌وگو با ایلنا به کاهش قیمت سکه اشاره کرد و گفته است که به دلیل کاهش قیمت ارز، قیمت سکه هم حدود ۴۰۰ هزار تومان کاهش یافت.

این در حالی است که پس از انتشار اخباری پیرامون احیای برجام بورس پایتخت بیش از ۱۱ هزار واحد ریزش کرد که بیشترین میزان ریزش در سال ۱۴۰۰ بوده است.

با توجه به نوساناتی که بازارها در پی انتشار خبر توافق ایران و آمریکا برای مذاکرات بر سر برجام تجربه کردند، حال این پرسش مطرح می‌شود که خبر احیای برجام و به نتیجه رسیدن این مذاکرات چه پیامدهایی را برای اقتصاد ایران خواهد داشت؟ علی مزیکی، استاد دانشگاه و کارشناس مسائل اقتصادی در پاسخ به این پرسش گفته است: من همیشه بر این مسئله تاکید داشتم که راه بهبود وضعیت اقتصاد کشور برقراری ارتباط با دیگر کشورها خواهد بود، به عبارتی دیگر راه پیشرفت ایران تعامل با بیرون از مرزها است. بنابراین احیای برجام نه به عنوان آخرین مرحله پیروزی بلکه به عنوان شروع همکاری با تمام کشورها می‌تواند آثار مثبتی را برای اقتصاد ایران به همراه داشته باشد.

این کارشناس اقتصادی به احتمال کاهش نرخ ارز در پی مشخص شدن نتیجه مذاکرات برای احیای برجام اشاره کرد و در این‌باره گفت: انتشار خبر توافق ایران و آمریکا برای احیای برجام در ابتدای سال ۱۴۰۰ می‌تواند سیگنالی مثبت و مهمی برای اقتصاد کشور باشد. اگر مذاکرات به نتیجه مثبتی برسد می‌تواند سبب نزولی شدن قیمت‌ در بازار ارز شود و قطعا افزایش ارزش پول ملی و کاهش نرخ دلار می‌تواند تاثیرات قابل توجهی را در بازارهای موازی بگذارد.

مزیکی با بیان این مسئله که رویکرد بانک مرکزی برای مدیریت نرخ بسیار مهم خواهد بود ادامه داد: نکته مهمی که وجود دارد این است که اگر قیمت ارز کاهش یابد از آن پس رفتار و رویکرد بانک مرکزی برای مدیریت نرخ بسیار مهم خواهد بود. به عبارتی دیگر سیاست‌های بانک مرکزی باید به‌گونه‌ای باشد که روند کاهش و ثبات قیمت دلار را حفظ کند و مانع از ورود شوک‌های منفی شود.

این استاد دانشگاه در بخش دیگری از صحبت‌هایش به لزوم سیاست‌گذاری‌های مناسب در داخل کشور تاکید کرد و در این خصوص گفت: همانطور که اشاره کردم برجام آخرین مرحله موفقیت ایران نخواهد بود و قطعا در کنار برجام ما نیازمند سیاست‌گذاری‌های مناسب در داخل کشور هستیم. ما نمی‌توانیم با سیاست‌های غلط درون‌مرزی انتظار پیشرفت در عرصه بین‌المللی را داشته باشیم.

مزیکی ادامه داد: هنگامی که ایران ارتباطی درست با بیرون از مرزها داشته باشد به یک کشور عادی تبدیل می‌شود و از آن پس دیگر باید به نسبت توانایی و ظرفیت‌های خود از فرصت پیش آمده استفاده کنیم.

علی رغم تاثیرات مثبت احیای برجام بر اقتصاد و برخورد مثبت کشور نسبت به نتایج مذاکرات روز جمعه، حال باید منتظر ماند و دید مذاکرات روز سه شنبه به چه نتیجه ای خواهد رسید.