۴ پیشنهاد برای کنترل آثار تورمی حاصل از افزایش قیمت ارز

یک کارشناس اقتصادی گفت: نرخ ارز به جهت عدم تاثیرپذیری از تورم در دوره هایی که نرخ آن توسط دولت ها سرکوب می شود و دوره های دیگر به جهت محدودیت ها جهش کرده و آثار تورمی بر جای می گذارد.

به گزارش خبرگزاری فارس، تورم به معنای افزایش دائم سطح عمومی قیمت ها و یا کاهش مستمر قدرت خرید پول است که به عنوان یکی از مشکلات اساسی اقتصاد کشور ما محسوب می شود.

همواره اثرگذاری نرخ ارز و نوسانات آن بر سطوح کلان اقتصادی نظیر تورم و رشد اقتصادی مطرح بوده و نرخ ارز بi عنوان مهمترین عامل تعیین کننده قیمت مواد اولیه، کالاهای واسطه ای است که با توجه به وابستگی تولید و مصرف به واردات این کالاها، نرخ ارز بر تورم اثرگذار است.  لذا شناخت چگونگی ارتباط تورم و نرخ ارز و بویژه نوسانات ارزی با توجه به تاثیر قابل توجه بر انتظارات تورمی ضروری است.

در این رابطه گفت وگویی با محمد حسن صبوری دیلمی کارشناس اقتصادی انجام شده که در ادامه می خوانید:

فارس: نرخ ارز یکی از مهمترین عوامل تاثیرگذار بر اقتصاد کشورمان است؟ دلیل این تاثیرگذاری چیست؟ ضعف اقتصادی ما چیست که اینگونه درگیر تکانه های ارزی و اثرات مخرب آن می شویم؟ 

صبوری: بله همینطور است.  نرخ ارز و نوسانات آن از مهم‌ترین عوامل تأثیرگذار بر اقتصاد ایران است، از طرف دیگر سطوح بالای تورمی نیز به عنوان یکی از مشکلات اساسی اقتصاد ایران همواره مورد توجه بوده است.

تعدیل نرخ ارز در سیستم ارزی شناور مدیریت شده یکی از مهم‌ترین مؤلفه‌هایی است که باید توسط سیاست‌گذاران اقتصادی مورد توجه قرار گیرد.

در سال‌های گذشته عدم تعدیل مناسب نرخ ارز به همراه بی انضباطی‌های متناوب پولی و مالی، شکل‌گیری همزمان انتظارات تورمی و انتظارات افزایشی در خصوص نرخ ارز را‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ به دنبال داشته است.

در این شرایط تا زمانی که امکان دسترسی آسان به منابع و ذخایر ارزی وجود دارد، تغییرات چندانی در بازار ارز و قیمت سایر کالاها مشاهده نمی‌شود. اما با کاهش دسترسی به منابع و ذخایر ارزی مکانیزم انتظارات فعال شده و هجوم سفته‌بازان به بازارهای مختلف آغاز می‌شود. بررسی‌های صورت گرفته حاکی از آن است که این رفتار در اقتصاد ایران نیز قابل رؤیت است.

حرکت هم‌جهت، متغیرهای نرخ ارز و شاخص قیمت مصرف‌کننده در دوره‌های افزایشی، نااطمینانی ارزی و نااطمینانی تورمی افزایش می‌یابد؛ به عبارت دیگر افزایش نرخ ارز در شرایطی که با نااطمینانی ارزی و تورمی همراه باشد، با اثرات بیشتری بر شاخص قیمت مصرف‌کننده همراه خواهد شد.

در حقیقت با افزایش نااطمینانی در سال‌های ۱۳۹۱ و ۱۳۹۷ حرکت هم‌جهت میان نرخ ارز و شاخص قیمت مصرف‌کننده شدت خواهد یافت و شاهد شکل‌گیری قله‌های تورمی در روند تورم شاخص قیمت مصرف‌کننده می‌باشیم.

لذا در اینجا افزایش شدت تغییرات و حرکت هم‌زمان این متغیرها در سال‌های مورد اشاره از دوره‌های کوتاه زمانی آغاز و تا دوره زمانی بیش از یک سال نیز ادامه دارد. با توجه به تحقیقات صورت گرفته به نظر می‌رسد قواعد مرتبط با نظریه‌های بحران پولی و هجوم سفته‌بازان به بازار ارز در دوره‌های خاص زمانی در اقتصاد ایران صادق باشد. زیرا در برخی سال‌ها اقتصاد ایران با تحریم‌های ظالمانه‌ای روبرو بوده که بر اساس آنها دسترسی به درآمدهای نفتی کاهش یافته و در این شرایط فعالین بازار با پیش بینی افزایش سطح قیمت‌ها به همراه افزایش نرخ ارز با هدف حفظ ارزش نقدینگی در اختیار به بازارهای مختلف ورود کرده و این هجوم، افزایش قیمت در این بازارها و در نهایت افزایش سطح قیمت‌ها را‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ به دنبال خواهد داشت.

با افزایش نااطمینانی تورمی و ارزی، بنگاه های تولیدی تا حد ممکن مواد اولیه بیشتری را خریداری کرده و حتی بخشی از مواد اولیه و واسطه ای مورد نیاز را بصورت ذخیره نگهداری می کنند تا در شرایط بحرانی از این ذخایر در جهت ادامه فرایند تولید استفاده کنند که این موضوع افزایش تقاضای ارز را به دنبال داشته و به دنبال آن با توجه به محدودیت های ارزی در آن مقاطع، نرخ ارز نیز افزایش می یابد.