مدیرعامل بانک صادرات:

۲۵۰۰ میلیارد تومان اعتبار برای اعضای استصنا

در حاشیه نمایشگاه هلدینگ خلیج فارس که با حضور پر قدرت اعضای انجمن سازندگان تجهیزات صنعت نفت ایران رو به رو بوده است، انجمن سازندگان تجهیزات صنعت نفت ایران تفاهم نامه های متعددی با منطقه آزاد کیش ، هلدینگ خلیج فارس و بانک صادرات منعقد نماید.
اما یکی از مهمترین تفاهم نامه های منعقد شده ، تفاهم نامه استصنا با بانک صادرات با حضور مدیر عامل بانک صادرات و اعضای هیات مدیره انجمن استصنا بوده است.
در این تفاهم نامه نوع تعامل بانک صادرات با سازندگان و تسهیل در امور ال سی های ریالی و دریافت تسهیلات از بانک توسط فعالان بخش صنعت مطرح شد.
در نخستین تفاهم نامه های مطرح شده ، این موضوع مطرح شد که بانک صاردات ۲۵۰۰ میلیارد تومان اعتبار برای سازندگان تجهیزات صنعت نفت ایران مقرر کرده است.
در ادامه این گزارش مصاحبه اختصاصی انجمن سازندگان تجهیزات صنعت نفت ایران را با حجت اله صیدی مدیرعامل بانک صادرات ایران می خوانید:
به عنوان نخستین سوال، دیدگاه شما در خصوص تفاهم‌نامه منعقد شده بانک صادرات ایران با انجمن سازندگان تجهیزات صنعت نفت ایران چیست؟
– بانک صادرات ایران، بانکی با قدمت ۶۸ ساله است و همیشه یکی از رسالت‌های ما این بوده که در زیرساخت‌ها و توسعه کشور نقش مهمی را بتوانیم ایفا کنیم. یکی از مزیت‌های رقابتی کشور ما وجود منابعی همچون نفت، گاز و پتروشیمی در کنار سایر معادن و در واقع در کنار نیروی انسانی جوان است. اگر حوزه نفت، گاز و پتروشیمی که یکی از اساسی‌ترین منابع درآمدی کشور محسوب می‌شود، رشد و نمو پیدا کند و از حالت خام فروشی به حالت تولید محصول نهایی و صادرات آن تبدیل شود، باعث رشد و توسعه کشور می‌شود. این توافق‌نامه فرصتی است که بتوانیم قدم‌های بزرگی در راه این هدف برداریم.
– قطعا تولیدکنندگان باید با ابزارهای مالی مختلفی به کارفرمایان و یا پیمانکاران متصل شوند تا سرعت اجرای پروژه‌ها بدون دغدغه مالی ادامه یابد. اگر ابزارهای مالی برای نمایندگان بخش خصوصی، کارفرمایان پروژه‌ها و یا پیمانکاران فراهم نشود نگرانی برای تأخیر در اجرای پروژه، کندی احتمالی ساخت و تحویل قطعه به پروژه مشکلات عدیده‌ای را به وجود می‌آورد.
– در جزیره کیش با دوستان انجمن سازندگان تجهیزات صنعت نفت ایران به این تفاهم رسیدیم که مسئله گردش مالی در این فرآیندهای اجرایی را بانک صادرات ایران مدیریت کند. به عنوان نمونه ما در صنعت فولاد این کار را شروع کرده بودیم و تجربه خوبی هم داشتیم. زمانی‌ که برای حضور در صنعت نفت، گاز و پتروشیمی هم اعلام آمادگی کردیم با استقبال خوبی از سوی انجمن سازندگان تجهیزات صنعت نفت ایران رو به رو شدیم. با گامی که به صورت مشترک با انجمن سازندگان تجهیزات صنعت نفت برداشتیم تصور ما بر این است که کارفرماها، سرمایه‌گذارها و سازنده‌ها دیگر با مشکل تامین مالی برای پروژه‌ها روبه‌رو نخواهند بود.
از زمان انعقاد این تفاهم‌نامه با توجه به وضعیت پیش آمده در خصوص بیماری کرونا و وقفه ایجاد شده در اقتصاد کشور، چه قدم‌هایی برداشته شد؟
– قدم‌های اولیه خوبی برداشته شد، این یک کار بلندمدت است ولی خوشبختانه قدم‌های اولیه بانک صادرات ایران که شناسایی اعضای انجمن، افتتاح حساب برای آنها و ارزیابی اعتباری آن‌ها را شامل می‌شد. در این مدت کوتاه پیشرفت بسیار خوبی داشته است. از زمان آخرین جلسه‌ای هم که با مهندس محمدپور ریاست هیات مدیره انجمن سازندگان تجهیزات صنعت نفت ایران داشتیم، تاکنون منتظریم که یک پروژه مشخص تعریف شود و معمولا تجربه نشان می‌دهد تا یک پروژه به طور مشخص تعریف نشود و سازنده آن معلوم نشود، کارفرما و پیمانکارانش و قراردادهایش نباشد، بانک تکلیف خود را نمی‌داند ولی با تعریف کلیات مراحل یک پروژه، بانک نیز می‌تواند ورود کند و پس از ورود بانک می‌توانیم نقش خود را در این راستا ایفا کنیم.
آقای دکتر چه مقدار از این تسهیلات را سایر بانک‌ها هم ارائه می‌کنند؟ من به دنبال این سوال هستم که چه مقدار از این بستر آماده شده و بانک صادرات ایران چه تسهیلات ویژه‌ای در مقایسه با سایر بانک‌ها برای سازنده‌ها دارد؟
– تفاوت چندانی ندارد. تسهیلات در بانک صادرات ایران نیز بر مبنای همان عقودی است که در همه بانک‌ها اجرایی می شود. در نظام بانکی دو ابزار مهم وجود دارد که شرایط آن ابزار بر طرح پیشبینی شده، نزدیک تر بوده است. یکی از آنها اعتبار اسنادی ریالی و دیگری خرید دِین است.
– طرح طراوت بانک صادرات ایران «طرح اعتباری ویژه تولید» است و از فروردین ماه ۱۳۹۸ یعنی در سال «رونق تولید» معرفی شد، در آن زمان ما برای آنکه تمام زنجیره تولید، توزیع تا مصرف را به خوبی تحت پوشش قرار دهیم، طرح طراوت را تعریف و بعد از اجرایی شدن این طرح، آن را به پروژه‌ها منتقل کردیم. البته در سال گذشته پروژه ای برای این منظور نبوده است و فقط این طرح برای سرمایه در گردش مورد استفاده قرار گرفته است. نکته مثبت این طرح این بوده که تمام زنجیره اجرای پروژه را در خود جای می‌دهد.
– بانک‌ها حتی بانک صادرات ایران تا قبل از اجرایی‌شدن این طرح یک بخش را در بر می‌گرفتند و تحت پوشش قرار می‌دادند. به عنوان نمونه، تامین مالی پیمانکاری که سازنده تجهیزات آن از ما تسهیلات دریافت می‌کند، برای این قرارداد ما در واقع از تامین‌کننده مواد اولیه برای آن سازنده شروع می‌کنیم تا حتی کارفرما را finance یا تامین مالی کنیم. در برخی از پروژه‌ها ممکن است سایر بانک‌ها نیز در تامین مالی آن پروژه به ما یاری دهند، یعنی آنکه اگر پروژه‌هایی با نیاز تامین مالی بالایی وجود داشته باشد که با مقررات بانک مرکزی، یک بانک نتواند تامین مالی کند، ممکن است با سایر بانک‌ها به صورت سندیکایی عمل کنیم.
در زمان انعقاد تفاهم‌نامه رقم ۲۵۰۰ میلیارد تومان مطرح شد، این رقم ۲۵۰۰ میلیارد تومان چه هست و در کدام حوزه شرکت‌ها می‌توانند از آن تسهیلات بهره ببرند؟
– این رقم، میزان خط اعتباری است، ما اعلام آمادگی کردیم که ۲۵۰۰ میلیارد تومان بودجه خودمان را به این حوزه تخصیص دهیم. یعنی این رقم از تسهیلات‌مان را به اعضای انجمن سازندگان تجهیزات صنعت نفت ایران اختصاص خواهیم داد.
و اینکه فقط برای کارفرماهای دولتی است یا برای کارفرماهای خصوصی هم هست؟
– هیچ فرقی نمی‌کند.
سوالی در این شرایط کرونایی کشور مطرح می‌شود، بازپرداخت اقساطی است که شرکت‌ها و یا کارخانه‌ها با آن به سختی دست و پنجه نرم می‌کنند، برای اینکه در این موقعیت به شرکت‌های تولیدکننده کمکی شده باشد، شما چه برنامه‌هایی دارید؟
– بستگی دارد، باید ببینیم چه نوع تسهیلاتی و برای کدام پروژه است، به طور مثال اگر پیش‌بینی این باشد که خدای ناکرده کرونا ادامه خواهد داشت و رکود بیشتری در کشور حاکم خواهد شد، قطعا ما هم باید جدول تسهیلاتیمان را به گونه ای تنظیم کنیم که سازندگان بتوانند اقساط را برگردانده و امکانات و امتیاز های بیشتر را بانک باید برای این موضوع قائل شود. ما اعلام کردیم که در شرایط کنونی سه ماه طبق تصمیم‌گیری‌های کلان، اقساط شرکت‌ها را فریز کردیم و در حال حاضر هم ۱۰ گروهی که بانک مرکزی اعلام کرده که بیشتری آسیب را از کرونا دیده‌اند، اعلام کرده و سامانه‌ای را راه‌اندازی کردیم که شرکت‌ها می‌توانند در سامانه ثبت‌نام کرده و سه ماه تقاضای استمهال کنند.
عموما سازندگان تجهیزات صنعت نفت جز این ده گروه کالایی نبوده‌اند حال شاید در زیرمجموعه بعضی از این شاخه‌ها بتوانند آنها را بگنجانند. یک مقدار این شرایط برای سازنده‌های تجهیزات صنعت نفت سخت می‌شود، برای شرکت‌ها و کارگاه‌های تولیدی که در ۱۰ گروه اعلامی نبوده‌اند، چه برنامه‌ای دارید؟
– ببینید بانک‌ها با مشتری‌های مهم خود کنار می‌آیند. ۱۰ گروه و سامانه‌ای که ما تعریف کرده‌ایم، حالت عمومی دارد ولی ما مشتریان اختصاصی داریم که با آنها در قالب یک تفاهم‌نامه و قرارداد بلندمدت همکاری می‌کنیم و طبیعتا با توجه به وضعیت مالی شرکت‌ها، بانک به آنها کمک خواهد کرد.
با توجه به اینکه بعضی از LC ها را کارفرمایان یا قبول نمی‌کنند و یا با دشواری قبول می‌کنند، چه انگیزه‌ای باید ایجاد شود در حوزه کارفرمایی که این گشایش‌ها توسط همه کارفرمایان مورد قبول واقع شود؟
– ممکن است ۳ علت داشته باشد، یکی از این دلایل ریسک LC است. چون در مورد LCهای بانکی اصلا کارفرما نباید نگران باشد و اینکه اگر اعتبار اسنادی را بانک صادرات ایران و یا بانک ملت صادر کرده، یعنی آن گشایش را بانک انجام می‌دهد به همین دلیل ریسک این گشایش صفر است. دومین علت می‌تواند سرعت نقدشوندگی این LCها باشد. بانک قبول کننده و نقدکننده LC ممکن است مسیر طولانی را برای نقدکردن طی کنند که در این خصوص نیز تصمیماتی اتخاذ شده است و چون در شعب خودمان قابل نقد کردن و قابل تنزیل است، فکر نمی‌کنم سازنده‌ها در این مورد هم با کارفرماها با مشکلی برخورد کنند. اما مورد سوم را که ممکن است دغدغه داشته باشند، بحث هزینه LC است. یعنی بانک باید رقمی را به عنوان کارمزد تعریف کند که هم گشایش‌کننده LC و هم تنظیم کننده LC رغبت داشته باشند که از LC استفاده کنند. موانع خارج از این سه مورد نیست که دو مورد آن اصلا در بانک صادرات ایران تضمین شده است و جای نگرانی ندارد.
آیا تفاهم‌نامه منعقد شده با انجمن سازندگان تجهیزات صنعت نفت ایران، به شبکه بانک ابلاغ شده است؟
– بخشنامه‌ای را برای شعب منتخب ابلاغ کرده‌ایم که شرکت‌ها افتتاح‌ حساب کنند، ولی برای استفاده از اعتبارات همان‌طور که اعلام کردم باید یک پایلوت، نمونه و پروژه صورت گیرد و ما با هم عمل کنیم، بعد از آن بتوانیم مسائل را به خوبی درک کنیم که اعضای انجمن بدانند چه چیزهایی باید برای اخذ اعتبار به شعب تحویل دهند یا اینکه ما باید چه کارهایی انجام دهیم. زیرا این کار در صلاحیت همه شعبه‌ها نیست، شعبه‌های خاصی که پروژه‌های بزرگ را معمولا تامین مالی می‌کنند که بیش از ۲۵۰ شعبه در کشور با قابلیت اجرای این موضوع داریم و در تهران نیز حدود ۵۰ شعبه حائز شرایط داریم. اگر با یک یا دو پروژه هم شروع شود، بعد از آن ابلاغ سراسری می‌کنیم.
در حال حاضر این طرح پایلوت و نمونه در دست اقدام است؟
– بله، در حال انجام هستیم و همکاری بسیار مناسبی با مسئولان انجمن سازندگان تجهیزات صنعت نفت ایران داریم. قدم‌ها خوبی از سوی این انجمن برداشته شده است و مذاکرات بسیاری با ذی‌نفعان مختلف پروژه‌های پایلوت انجام شده است. به همین دلیل بانک صادرات ایران و مسئولان انجمن سازندگان تجهیزات صنعت نفت ایران به این نتیجه رسیدیم که یک پروژه را آغاز کنیم. بنابراین اگر یک پروژه به طور مشخص روی میز ما باشد، بهتر می‌توانیم شروع کنیم. همکارانمان کارها را آغاز کردند و احساس کردیم انجمن هم کارهای اولیه را آغاز کرده است، بنابراین امیدوارم بتوانیم ظرف ماه‌های آینده کار را شروع کنیم.